Jak się nie dać dezinformacji w nauce

autor zdjęcia: Martin Bertrand / Hans Lucas via AFP

źródło: Rzeczpospolita

Postęp naukowy nie polega na występowaniu w mediach i głoszeniu tez dostosowanych do oczekiwań słuchaczy czy podporządkowanych logice zasięgów – mówi prof. Andrzej Szeptycki, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.

Coraz częściej mamy do czynienia z dezinformacją dotyczącą nauki. Dlaczego?

Obserwujemy w życiu publicznym narastający sceptycyzm wobec nauki. To jest skorelowane – przynajmniej w Polsce, ale też w innych krajach Zachodu – ze wzrostem znaczenia sił populistycznych, antyeuropejskich. Z kolei platformy społecznościowe pozwalają na łatwą dystrybucję treści antynaukowych. Są też głębsze powody rosnącej dezinformacji i wspomnianego już populizmu. To przede wszystkim problemy polityczne, społeczne, gospodarcze czy bezpieczeństwa, z którymi jako Zachód od mniej więcej 20 lat się borykamy. Rozszerzenie NATO i Unii Europejskiej to było okno możliwości, które Polska wykorzystała bardzo dobrze. A potem się zaczęły głębsze problemy: międzynarodowy kryzys gospodarczo-finansowy, kryzys migracyjny, agresywna polityka Rosji, islamski terroryzm, Covid-19.

Świat stał się bardziej skomplikowany. W obliczu tej złożoności wielu ludzi szuka prostych i szybkich odpowiedzi. A są to często odpowiedzi, które mają charakter dezinformacji. Oferują pozorne poczucie pewności, uproszczone, czarno-białe narracje i fałszywe wyjaśnienia, które brzmią atrakcyjniej niż rzetelna wiedza. Nauka z natury rzeczy bywa wymagająca, opiera się na faktach, dowodach i może być trudna, a w związku z tym...